İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil layihəsi üzrə işə qəbul – Müsahibə mərhələsi
İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil layihəsi üzrə işə qəbul prosesində növbəti mərhələ müsahibə mərhələsidir.
Müsahibənin əsas məqsədi namizədin məktəbəqədər təhsil sahəsində fəaliyyət üçün zəruri olan peşəkar biliklərini, pedaqoji yanaşmasını, uşaqlarla işləmək bacarığını, ünsiyyət və əməkdaşlıq qabiliyyətini, məsuliyyətini və situasiyalara uyğun qərarvermə bacarığını qiymətləndirməkdir.
Müsahibəyə dəvət olunan namizədlər müsahibənin tarixi, saatı və onlayn qoşulma linki barədə məlumatı şəxsi kabinetləri vasitəsilə əldə edə bilərlər.
1. Müsahibə necə keçiriləcək?
Müsahibə onlayn formatda keçirilir.
Namizədin şəxsi kabinetində aşağıdakı məlumatlar əks olunur:
müsahibənin tarixi;
müsahibənin başlanma saatı;
müsahibəyə qoşulma linki;
digər zəruri məlumat və təlimatlar.
Namizədin müsahibəyə müəyyən edilmiş vaxtdan əvvəl hazır olması tövsiyə olunur.
Müsahibə zamanı namizədə əvvəlcədən müəyyən edilmiş mövzular üzrə suallar təqdim olunur.
Suallar namizədin yalnız nəzəri biliklərini deyil, həmçinin praktik yanaşmasını və real iş situasiyalarında davranışını müəyyən etməyə yönəldilir.
2. Müsahibədə hansı mövzular qiymətləndiriləcək?
Müsahibə zamanı namizədin aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə kompetensiyaları qiymətləndiriləcək:
1. Məktəbəqədər təhsil və pedaqoji yanaşma
Namizədin məktəbəqədər təhsilin məqsədləri, uşağın inkişaf xüsusiyyətləri və məktəbəqədər təlim-tərbiyə prosesinin təşkili ilə bağlı bilikləri qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Məktəbəqədər yaşlı uşaqların inkişafında oyun fəaliyyətinin əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
2. Uşaqyönümlü yanaşma və uşağın inkişafı
Namizədin uşağın fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alma, onun ehtiyaclarını müəyyənləşdirmə və inkişafını dəstəkləmə bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Qrupda digər uşaqlardan daha çətin uyğunlaşan uşaqla necə işləyərdiniz?
3. Təlim və fəaliyyətlərin təşkili
Namizədin uşaqlar üçün yaşa və inkişaf səviyyəsinə uyğun fəaliyyətlər hazırlamaq və həyata keçirmək bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
4–5 yaşlı uşaqlar üçün diqqəti və yaradıcılığı inkişaf etdirən hansı fəaliyyət təşkil edərdiniz?
4. Uşaqlarla ünsiyyət və davranışın idarə edilməsi
Namizədin uşaqlarla düzgün ünsiyyət qurmaq, davranış çətinliklərini pedaqoji və müsbət yanaşma ilə idarə etmək bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Uşaq fəaliyyət zamanı digər uşaqlara mane olursa, necə davranardınız?
5. Valideynlərlə ünsiyyət və əməkdaşlıq
Namizədin valideynlərlə peşəkar, hörmətli və konstruktiv münasibət qurmaq bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Valideyn uşağının fəaliyyəti ilə bağlı sizinlə razılaşmırsa, vəziyyəti necə idarə edərdiniz?
6. İnklüzivlik və fərdi yanaşma
Namizədin müxtəlif inkişaf və öyrənmə ehtiyacları olan uşaqlara münasibəti və fərdi yanaşma bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Qrupda fəaliyyətə digər uşaqlardan daha yavaş qoşulan uşaq varsa, onun iştirakını necə təmin edərdiniz?
7. Peşəkar yanaşma və məsuliyyət
Namizədin işə münasibəti, intizamı, məsuliyyəti, işə sahiblənməsi və verilmiş tapşırıqları vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirməsi qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Sizə verilmiş tapşırığı müəyyən edilmiş müddətdə tamamlaya bilməyəcəyinizi əvvəlcədən bilsəniz, necə davranardınız?
8. Komandada işləmək və əməkdaşlıq
Namizədin həmkarları ilə əməkdaşlıq etmək, fikir mübadiləsi aparmaq, fikir ayrılıqlarını konstruktiv şəkildə həll etmək bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Həmkarınızla uşağın tərbiyəsi və ya fəaliyyətin təşkili ilə bağlı fərqli fikirdəsinizsə, necə davranardınız?
9. Situasiyalarda qərarvermə və problem həlli
Namizədin real iş situasiyalarını təhlil etmək, problemi müəyyənləşdirmək, alternativləri qiymətləndirmək və düzgün qərar qəbul etmək bacarığı qiymətləndirilir.
Nümunə sual:
Fəaliyyət zamanı iki uşaq arasında mübahisə yaranarsa, ilk olaraq hansı addımları atardınız?
3. Namizəd necə qiymətləndiriləcək?
Müsahibə zamanı namizədin cavabları əvvəlcədən müəyyən edilmiş qiymətləndirmə meyarları əsasında qiymətləndiriləcək.
Qiymətləndirmə zamanı yalnız cavabın düzgün olub-olmaması deyil, namizədin:
məsələyə yanaşması;
fikrini əsaslandırması;
praktik düşünməsi;
pedaqoji yanaşması;
uşağın maraq və təhlükəsizliyini nəzərə alması;
situasiyaya uyğun qərar verməsi;
ünsiyyət bacarığı;
peşəkar davranışı
nəzərə alınacaq.
4. Qiymətləndirmə meyarları
Namizədin cavabları aşağıdakı əsas meyarlar üzrə nəzərdən keçirilir:
Meyar | Qiymətləndirilən əsas xüsusiyyət |
Bilik və anlayış | Mövzu üzrə əsas anlayışları və pedaqoji prinsipləri bilməsi |
Pedaqoji yanaşma | Uşağın yaş, inkişaf və fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alması |
Praktik tətbiq | Biliklərini real iş situasiyalarında tətbiq edə bilməsi |
Problem həlli | Problemi düzgün müəyyənləşdirərək məqsədəuyğun həll təklif etməsi |
Ünsiyyət | Fikrini aydın, məntiqli və hörmətli şəkildə ifadə etməsi |
Uşaqyönümlülük | Uşağın maraq, ehtiyac, təhlükəsizlik və inkişafını əsas götürməsi |
Məsuliyyət | İşə ciddi yanaşması və məsuliyyətli davranması |
Əməkdaşlıq | Komanda üzvləri və valideynlərlə konstruktiv əməkdaşlıq etməsi |
5. Cavab verilərkən nələrə diqqət edilməlidir?
Namizədlərə tövsiyə olunur ki:
sualı diqqətlə dinləsinlər;
cavab verməzdən əvvəl fikirlərini formalaşdırsınlar;
cavablarını konkret və aydın ifadə etsinlər;
mümkün olduqda praktik nümunələrdən istifadə etsinlər;
real iş situasiyalarına uyğun yanaşma nümayiş etdirsinlər;
cavablarında uşağın təhlükəsizliyi və maraqlarını nəzərə alsınlar;
öz təcrübələrindən nümunələr gətirsinlər;
bilmədikləri məsələ ilə bağlı qeyri-dəqiq məlumat verməkdənsə, bunu açıq şəkildə ifadə etsinlər.
Müsahibə zamanı əzbərlənmiş cavablardan daha çox namizədin məsələyə şəxsi yanaşması, düşünmə və qərarvermə bacarığı əhəmiyyət daşıyır.
6. Suallar hansı formada ola bilər?
Müsahibədə müxtəlif tipli suallardan istifadə oluna bilər:
Bilik yönümlü suallar
Namizədin peşəkar biliklərini müəyyənləşdirir.
Məsələn:
Məktəbəqədər yaş dövründə uşağın sosial inkişafı nə üçün vacibdir?
Situasiya əsaslı suallar
Namizədin real iş vəziyyətində necə davranacağını müəyyənləşdirir.
Məsələn:
Uşaq fəaliyyətə qoşulmaqdan imtina edir. Belə vəziyyətdə nə edərdiniz?
Davranış yönümlü suallar
Namizədin əvvəlki təcrübəsinə və davranış modelinə əsaslanır.
Məsələn:
İş fəaliyyətiniz zamanı çətin bir vəziyyəti necə həll etdiyinizə nümunə göstərin.
Fikir və yanaşma sualları
Namizədin pedaqoji baxışını və peşəkar mövqeyini müəyyənləşdirir.
Məsələn:
Sizcə, yaxşı tərbiyəçi-müəllimi fərqləndirən əsas xüsusiyyətlər hansılardır?
7. Müsahibəyə necə hazırlaşmaq olar?
Müsahibəyə hazırlaşarkən namizədlərə aşağıdakı istiqamətlər üzrə bilik və yanaşmalarını nəzərdən keçirmələri tövsiyə olunur:
məktəbəqədər təhsilin əsas məqsəd və prinsipləri;
uşaqların yaş və inkişaf xüsusiyyətləri;
oyun əsaslı öyrənmə;
uşaqyönümlü pedaqoji yanaşma;
uşaqlarla effektiv ünsiyyət;
davranışın müsbət idarə edilməsi;
fəaliyyətlərin planlaşdırılması və təşkili;
valideynlərlə əməkdaşlıq;
inklüziv və fərdiləşdirilmiş yanaşma;
komanda işi;
peşəkar məsuliyyət;
real iş situasiyalarında problem həlli və qərarvermə.
8. Müsahibədə uğurlu cavab necə olmalıdır?
Uğurlu cavab yalnız “doğru fikir” səsləndirməkdən ibarət deyil.
Yaxşı cavab, bir qayda olaraq:
Problemi müəyyən edir → səbəbi izah edir → düzgün yanaşmanı göstərir → konkret addımlar təklif edir → gözlənilən nəticəni əsaslandırır.
Məsələn, uşağın fəaliyyətə qoşulmaqdan imtina etməsi ilə bağlı suala cavab verərkən yalnız:
“Uşağı fəaliyyətə cəlb etməyə çalışaram.”
demək əvəzinə, namizəd konkret olaraq uşağın davranışının səbəbini müəyyənləşdirəcəyini, onu məcbur etməyəcəyini, alternativ yanaşma və fəaliyyət təklif edəcəyini və uşağın tədricən prosesə cəlb olunmasını təmin edəcəyini izah edə bilər.
9. Müsahibə zamanı texniki tələblər
Müsahibənin onlayn keçirilməsi ilə əlaqədar namizədlər:
internet bağlantısını əvvəlcədən yoxlamalı;
mikrofon və kameranın işlək vəziyyətdə olduğuna əmin olmalı;
müsahibəyə sakit və uyğun şəraitdə qoşulmalı;
şəxsi kabinetdə təqdim olunan müsahibə linkindən istifadə etməli;
müsahibəyə ən azı 5–10 dəqiqə əvvəl hazır olmalıdırlar.
Texniki problem yarandığı halda namizəd şəxsi kabinetdə təqdim edilmiş texniki dəstək kanalı vasitəsilə müraciət edə bilər.
Vacib qeyd
Müsahibə suallarının tam siyahısı əvvəlcədən namizədlərə təqdim edilmir.
Yuxarıda göstərilən suallar yalnız sual formatını və qiymətləndirilən istiqamətləri izah etmək məqsədilə nümunə kimi təqdim olunur.
Müsahibə zamanı namizədin cavabları müəyyən edilmiş meyarlar əsasında qiymətləndiriləcək və yekun nəticə işə qəbul prosesinin digər mərhələlərinin nəticələri ilə birlikdə nəzərə alınacaq.
Müsahibədə bütün namizədlərə uğurlar arzulayırıq!